Spis treści
Jeśli sprzedajesz na Amazonie na rynkach Unii Europejskiej, szybko okazuje się, że realizacja zamówień i kampanie reklamowe to tylko jedna z części biznesu. Po drugiej stronie są przepisy, których nie da się ignorować, a jednym z najważniejszych obszarów jest EPR, czyli Extended Producer Responsibility. Nazwa brzmi urzędowo, ale sens jest prosty: UE oczekuje, że firma wprowadzająca produkt na rynek odpowiada zarówno za jego sprzedaż, jak i za to, co stanie się z nim później, z opakowaniem, odpadem i recyklingiem.
W tym artykule dowiesz się:
- czym jest EPR na Amazonie i kiedy sprzedawca staje się podmiotem odpowiedzialnym za produkt,
- kogo obejmują obowiązki EPR,
- jakie są trzy główne obowiązki sprzedawcy,
- od czego zależy wysokość opłat EPR i dlaczego liczą się masa oraz rodzaj opakowań,
- jak wygląda rejestracja do BDO w Polsce i kiedy trzeba uzyskać numer rejestrowy,
- jakie numery EPR są istotne dla sprzedaży na Amazonie w Niemczech i Francji,
- co grozi za brak zgodności z EPR.
Amazon EPR – co to jest i jak działa w Polsce?
Extended Producer Responsibility, czyli EPR, oznacza, że odpowiedzialność za produkt spoczywa na podmiocie, który jako pierwszy wprowadza go na rynek konkretnego kraju Unii Europejskiej.
W przepisach określa się to jako „placing on the market”, czyli pierwsze udostępnienie towaru na danym rynku, a nie każdą kolejną sprzedaż czy pojedynczą transakcję.
Z perspektywy sprzedawcy działającego na Amazonie ta subtelność prawna szybko przekłada się na bardzo praktyczny obowiązek: jeśli kierujesz swoje produkty do Niemiec, Francji lub innego kraju UE, to właśnie ty jesteś traktowany jako strona odpowiedzialna za spełnienie wymogów EPR.
Kogo dotyczy EPR na Amazonie? (sprzedawcy, importerzy, private label)
W sprzedaży internetowej „producent” to pojęcie dużo szersze, niż mogłoby się wydawać. Nie chodzi wyłącznie o firmę, która fizycznie wytwarza produkt. Za producenta może zostać uznany także sprzedawca importujący towary i dostarczający je klientom na terenie UE.
Jeżeli wprowadzasz do obrotu produkty w opakowaniach albo towary, które na późniejszym etapie staną się odpadem, prawo traktuje cię jako podmiot odpowiedzialny. Dotyczy to zarówno dużych marek, jak i mniejszych polskich sklepów sprzedających przez Amazon FBA lub FBM.
Jakie obowiązki ma sprzedawca Amazon w ramach EPR?
Amazon EPR opiera się na trzech obowiązkach:
- finansowaniu recyklingu,
- przekazywaniu wymaganych informacji oraz
- organizacji odbioru wybranych produktów po zużyciu.
Dotyczy to sprzedawców Amazon działających na rynkach UE.
Opłaty
Sprzedawca musi zarejestrować się w odpowiednim systemie i podpisać umowę z organizacją odzysku lub urzędem. Następnie płaci składki od faktycznie wprowadzonych na rynek produktów i opakowań. Wysokość opłat zależy od masy oraz rodzaju materiału. Karton zwykle kosztuje mniej niż plastik, a opakowania łatwe w recyklingu są tańsze niż ciężkie i wielowarstwowe. Rozliczenie odbywa się na podstawie rzeczywistych danych sprzedażowych, nie prognoz.
Informacje i raportowanie
Sprzedawca musi prawidłowo oznaczać produkty, opakowania lub dokumentację. Przy elektronice i bateriach wymagany jest symbol przekreślonego kosza, a we Francji także oznaczenia Triman i Info-Tri. Sama informacja na stronie produktu nie wystarcza.
Co roku trzeba raportować, ile produktów i opakowań trafiło na rynek. Na tej podstawie naliczane są opłaty. Dla Amazona szczególnie ważne są numery rejestracyjne: w Niemczech LUCID dla opakowań i EAR dla elektroniki, we Francji identyfikatory ADEME. Brak numerów w Seller Central może oznaczać automatyczną blokadę ofert.
Odbiór zużytych produktów
EPR obejmuje też obowiązek odbioru wybranych odpadów, zwłaszcza elektroniki i baterii. W Niemczech sprzedawcy spełniający określone kryteria muszą umożliwiać klientom zwrot starego sprzętu przy zakupie nowego urządzenia albo, w przypadku małych urządzeń do 25 cm, nawet bez zakupu. W praktyce sklepy internetowe najczęściej realizują ten obowiązek przez organizacje odzysku lub wyspecjalizowanych operatorów.
Jak zarejestrować się do EPR i uzyskać numer (krok po kroku)
W Polsce realizację obowiązków EPR zaczyna się od wpisu do BDO, czyli Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Dotyczy to firm, które wprowadzają na polski rynek produkty objęte EPR albo wytwarzają odpady wymagające ewidencji. Rejestrację trzeba załatwić przed rozpoczęciem takiej działalności, na przykład przed pierwszą sprzedażą produktów w opakowaniach lub sprzętu elektrycznego.
Wniosek składa się elektronicznie do właściwego marszałka województwa. Przedsiębiorca podaje dane firmy, zakres działalności oraz kategorie produktów lub odpadów, których dotyczy obowiązek. Po akceptacji otrzymuje numer BDO. To formalne potwierdzenie rejestracji, które należy umieszczać między innymi w dokumentach handlowych i wykorzystywać przy sprawozdawczości.
Sam wpis do BDO nie kończy sprawy. Firma musi później prowadzić ewidencję, składać roczne sprawozdania i rozliczać obowiązki recyklingowe. W zależności od rodzaju produktów może robić to samodzielnie albo przez organizację odzysku, z którą podpisuje odpowiednią umowę.
BDO wymaga też aktualizacji. Jeśli zmieni się zakres działalności, rodzaj produktów albo inne istotne dane, przedsiębiorca musi zaktualizować wpis. Bez prawidłowej i terminowej rejestracji sprzedaż produktów objętych EPR na polskim rynku nie jest prowadzona legalnie.
Przeczytaj więcej informacji na temat tego, jak powinno wyglądać wprowadzanie opakowań.
Kary za brak EPR na Amazonie i najczęstsze błędy
Blokada ofert na Amazonie
Najszybciej odczuwalnym skutkiem braku zgodności z EPR jest zatrzymanie sprzedaży. W Niemczech od 1 lipca 2022 roku, a we Francji od 1 stycznia 2022 roku Amazon ma obowiązek usuwać oferty sprzedawców, którzy nie podali wymaganych numerów rejestracyjnych. W Niemczech chodzi m.in. o LUCID dla opakowań, we Francji o numery UIN nadawane przez ADEME.
To nie jest uznaniowa decyzja marketplace’u. Amazon odpowiada za dopuszczenie do sprzedaży niezgodnych ofert. Dlatego blokuje je automatycznie, bez taryfy ulgowej dla mniejszych firm. Dla sprzedawcy oznacza to nagły spadek przychodów. Nawet po uzupełnieniu numerów oferta może stracić pozycję w wynikach wyszukiwania i Buy Boxie, a jej odbudowa często wymaga reklamy i czasu.
Kary finansowe
Brak rejestracji, numeru LUCID, umowy z PRO albo spełnienia lokalnych obowiązków może skończyć się wysokimi karami. W Niemczech i Francji sankcje mogą sięgać nawet 200 tys. euro. Co istotne, kary mogą być naliczane za każdy okres, w którym sprzedawca działał niezgodnie z przepisami – rocznie, kwartalnie lub według zasad danego systemu.
Zaległe opłaty
Rejestracja po czasie nie kasuje wcześniejszych zobowiązań. Jeśli firma sprzedawała bez spełnienia wymogów EPR, może zostać zobowiązana do zapłaty zaległych składek, odsetek i kosztów postępowania. Dla małego e-commerce taki rachunek potrafi mocno uderzyć w płynność finansową.
Zobacz również, czym jest autoryzowany przedstawiciel EPR.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
- Co to jest EPR na Amazonie?
EPR to zasada, zgodnie z którą za produkt odpowiada podmiot, który jako pierwszy wprowadza go na rynek danego kraju UE.
- Kogo dotyczy EPR?
Dotyczy m.in. sprzedawców Amazon, importerów, marek private label oraz firm sprzedających produkty w opakowaniach lub towary, które później staną się odpadem.
- Czy mały sklep sprzedający przez Amazon też musi spełniać obowiązki EPR?
Tak. Obowiązki EPR dotyczą zarówno dużych marek, jak i mniejszych polskich sklepów korzystających z Amazon FBA lub FBM.
- Jakie są główne obowiązki sprzedawcy w ramach EPR?
Sprzedawca musi finansować recykling, przekazywać wymagane informacje, raportować dane oraz w niektórych przypadkach zapewnić odbiór zużytych produktów.
- Od czego zależy wysokość opłat EPR Amazon?
Od masy i rodzaju materiałów wprowadzanych na rynek. Opakowania łatwe w recyklingu są zwykle tańsze niż ciężkie, plastikowe lub wielowarstwowe.
Zobacz też, jak wygląda rejestracja sprzętu elektrycznego.
